Cập nhật xu hướng giáo dục và đào tạo không còn là việc của riêng phòng nhân sự. Nhiều ban lãnh đạo đã bắt đầu theo dõi chủ đề này sát hơn. Lý do khá đơn giản: thị trường lao động đang thay đổi nhanh hơn rất nhiều so với vài năm trước. Một khóa học mang thương hiệu lớn hay có giảng viên nổi tiếng cũng chưa chắc đáp ứng được nhu cầu thực tế của đơn vị.
Doanh nghiệp hiện nay cần trả lời một câu hỏi rất thẳng: chương trình đào tạo có tạo ra thay đổi nào trong công việc hằng ngày không? Từ câu hỏi này, tiêu chí lựa chọn cũng khác đi đáng kể. Bài viết dưới đây chia sẻ những gì đội ngũ chúng tôi quan sát được khi làm việc trực tiếp với nhiều phòng nhân sự, kèm theo một vài gợi ý để bạn áp dụng ngay.
Vì sao doanh nghiệp nên cập nhật xu hướng đào tạo mỗi năm
Nhìn từ góc độ một đơn vị tư vấn giáo dục, chúng tôi thấy câu chuyện đào tạo nội bộ đã đổi khác rõ rệt trong ba năm gần đây. Trước kia, một chương trình được coi là tốt khi giảng viên có bằng cấp cao và tài liệu đầy đủ. Bây giờ, phòng nhân sự hỏi những câu cụ thể hơn. Sau khóa học, nhân sự có làm việc khác đi không? Sự thay đổi đó kéo dài được bao lâu? Câu trả lời mới là thước đo thật sự.
Đội ngũ chúng tôi nhận thấy ba chuyển động khá rõ trong hai năm trở lại đây. Thứ nhất, đào tạo ngày càng gắn với năng lực thực chiến thay vì lý thuyết chung chung. Thứ hai, thời lượng khóa học được rút gọn, ưu tiên các module có thể áp dụng ngay trong tuần làm việc kế tiếp. Thứ ba, hiệu quả được đo bằng chỉ số công việc thực tế, không chỉ dựa vào việc học viên có nhận chứng chỉ hay không.
Vì vậy, doanh nghiệp ít chọn chương trình theo cảm tính hơn trước. Một cái tên quen thuộc không còn là bảo chứng duy nhất. Phòng nhân sự thường yêu cầu đơn vị đào tạo trình bày rõ phương pháp đo lường, lộ trình áp dụng và phương án xử lý nếu kết quả chưa như kỳ vọng. Nếu bạn muốn có cái nhìn tổng quan trước khi lên kế hoạch cho năm tới, bạn có thể tham khảo những cập nhật mới nhất về giáo dục và đào tạo mà chúng tôi đã tổng hợp.
Ba tiêu chí doanh nghiệp thường soi kỹ khi chọn đối tác đào tạo
Khi làm việc với các phòng nhân sự, chúng tôi nhận thấy phần lớn doanh nghiệp sàng lọc đối tác qua vài tiêu chí khá rõ ràng. Cách diễn đạt mỗi nơi một khác, nhưng bản chất gần như giống nhau.
Tiêu chí đầu tiên là khả năng cá nhân hóa lộ trình theo phòng ban và cấp bậc. Một chương trình bán hàng dành cho nhân viên mới không thể giống chương trình dành cho trưởng nhóm đã có nhiều năm kinh nghiệm. Doanh nghiệp mong đơn vị đào tạo khảo sát kỹ năng hiện có trước khi thiết kế nội dung. Chúng tôi từng thấy một trung tâm chăm sóc khách hàng gộp nhân viên mới và nhân viên lâu năm vào cùng một buổi học. Người mới thấy quá tải, còn người cũ lại thấy nhàm chán vì đã biết gần hết nội dung. Kết quả là cả hai nhóm đều không nhận được nhiều giá trị.
Tiêu chí thứ hai là đo lường kết quả bằng số liệu cụ thể. Bài kiểm tra cuối khóa chỉ phản ánh trí nhớ ngắn hạn. Doanh nghiệp cần biết năng suất, tỷ lệ chốt đơn hay chất lượng xử lý hồ sơ có thay đổi sau vài tuần áp dụng hay không. Với các chương trình liên quan đến công nghệ, một chương trình đào tạo kỹ năng ứng dụng AI trong doanh nghiệp chỉ thật sự hữu ích khi nhân sự dùng công cụ đó trong công việc hằng ngày, chứ không dừng ở một buổi giới thiệu tính năng.
Tiêu chí thứ ba là giảng viên bám sát thực tế ngành và thường xuyên cập nhật nội dung. Một giảng viên chỉ dạy theo giáo trình của vài năm trước sẽ khó thuyết phục những nhân sự vốn tiếp cận thông tin mới mỗi ngày. Trong một lần tham gia tuyển chọn giảng viên cho khóa đào tạo vận hành kho, chúng tôi thấy sự khác biệt khá rõ giữa người chỉ giảng theo tài liệu cũ và người vẫn đang trực tiếp tư vấn cho doanh nghiệp khác. Người sau thường có những ví dụ sống động hơn và trả lời câu hỏi của học viên nhanh hơn hẳn.
Đội bán hàng là nhóm thường được đầu tư mạnh nhất. Nhiều đơn vị còn tham khảo thêm cách đào tạo đội ngũ sale thời AI để nhân viên hiểu được cách khách hàng tìm kiếm thông tin và ra quyết định mua hàng hiện nay.
Có một trường hợp khá điển hình trong ngành bán lẻ mà chúng tôi từng đồng hành. Doanh nghiệp mời ba đơn vị đến thuyết trình, cả ba đều có giảng viên giàu kinh nghiệm. Điều khiến họ chọn một đơn vị duy nhất không nằm ở mức giá thấp nhất. Đó là cách đơn vị này trình bày cụ thể họ sẽ đo lường thay đổi hành vi bán hàng của nhân sự sau ba tháng ra sao. Chi tiết nhỏ này cho thấy tiêu chí đo lường đang dần trở thành yếu tố quyết định.
Chọn đơn vị đào tạo phù hợp quy mô và ngân sách
Không phải doanh nghiệp nào cũng có ngân sách đào tạo dồi dào. Đây là điều chúng tôi luôn cân nhắc khi tư vấn cho khách hàng vừa và nhỏ. Với nhóm này, chương trình chia theo từng module thường hợp lý hơn một gói trọn gói kéo dài nhiều tháng. Mỗi module có thể triển khai độc lập và điều chỉnh theo ngân sách từng quý. Doanh nghiệp có thể tạm dừng hoặc mở rộng tùy tình hình kinh doanh mà không phải phá vỡ hợp đồng ban đầu.
Chúng tôi từng làm việc với một công ty phân phối hàng tiêu dùng có khoảng năm mươi nhân sự. Trước đó, họ tự soạn tài liệu nội bộ và giao cho trưởng phòng kiêm nhiệm việc đào tạo. Nội dung rời rạc, nhân sự mới mất khá lâu mới bắt kịp công việc. Riêng phòng kế toán từng gặp khó khăn khi công ty chuyển sang phần mềm mới mà không có người hướng dẫn bài bản. Sau khi tham khảo kinh nghiệm đào tạo kế toán ứng dụng AI, đội kế toán rút ngắn đáng kể thời gian làm quen quy trình mới.
Sau đó, công ty chuyển sang hợp tác với một đơn vị có lộ trình đo lường rõ ràng theo từng giai đoạn. Chi phí đào tạo tính trên mỗi đầu người giảm đi, vì họ không còn phải dạy lại từ đầu mỗi khi có nhân sự mới. Đây là bài học mà nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ có thể áp dụng: đầu tư vào tài liệu và lộ trình chuẩn ngay từ đầu thường tiết kiệm hơn về lâu dài.
Một điều chúng tôi nhận thấy khá rõ là những doanh nghiệp đi trước xu hướng đào tạo thường giữ chân nhân sự tốt hơn. Khi nhân viên cảm nhận công ty đầu tư nghiêm túc vào năng lực của mình, họ có xu hướng gắn bó lâu dài hơn. Điều này đặc biệt đúng với các vị trí đòi hỏi chuyên môn cao, nơi chi phí tuyển dụng và đào tạo lại luôn tốn kém hơn nhiều. Với phòng nhân sự, tìm hiểu thêm hướng đào tạo quản trị nhân lực gắn với AI cũng là lựa chọn đáng cân nhắc, vừa giữ được người, vừa nâng cao hiệu suất chung của bộ máy.
Đừng bỏ qua bước đánh giá lại đối tác sau khi triển khai
Một sai lầm khá phổ biến là doanh nghiệp chọn xong đối tác rồi để đó, không quay lại đánh giá định kỳ. Thị trường thay đổi liên tục, và một đối tác phù hợp cách đây một năm chưa chắc còn theo kịp tốc độ hiện tại. Nếu không rà soát, công ty có thể tiếp tục chi tiền cho một chương trình đã lỗi thời mà không hề hay biết.
Chúng tôi khuyến khích doanh nghiệp rà soát lại đối tác đào tạo sau mỗi sáu tháng đến một năm. Việc này không cần quá phức tạp. Chỉ cần theo dõi vài chỉ số cơ bản như tỷ lệ hoàn thành module, phản hồi của học viên và mức độ áp dụng thực tế sau khóa học là đủ để nhìn ra vấn đề. Nếu giảng viên thay đổi liên tục mà không có bàn giao rõ ràng, hoặc nội dung nhiều năm chưa được cập nhật, đó thường là dấu hiệu nên cân nhắc lại.
Chuẩn bị gì trước khi chọn đối tác đào tạo
Trước khi tìm kiếm đối tác, chúng tôi thường khuyên doanh nghiệp rà soát năng lực hiện có của từng phòng ban. Xác định rõ khoảng trống cần lấp đầy sẽ hiệu quả hơn nhiều so với đào tạo dàn trải cùng một nội dung cho tất cả mọi người. Ba tiêu chí đã nêu ở trên giúp doanh nghiệp tránh chọn nhầm chương trình chỉ vì giá rẻ hay vì lời giới thiệu hấp dẫn.
Thay vì triển khai đồng loạt ngay từ đầu, một đợt thử nghiệm nhỏ với một hoặc hai phòng ban sẽ cho bạn dữ liệu thực tế để đánh giá trước khi nhân rộng. Cách làm này giảm rủi ro lãng phí ngân sách nếu chương trình chưa thật sự khớp với đặc thù nội bộ.
Cập nhật xu hướng giáo dục và đào tạo sớm không chỉ giúp doanh nghiệp bắt kịp thị trường lao động. Nó còn tạo lợi thế rõ rệt trong việc thu hút và giữ chân nhân tài lâu dài. Chúng tôi tin rằng chọn đúng đối tác ngay từ đầu sẽ giúp công ty tiết kiệm đáng kể thời gian và ngân sách so với việc phải sửa sai giữa chừng.
